از زبان پروفسور خدابخش

نبود ابزار و تجهیزاتی متناسب با تحقیقات نخبگان علمی در آذربایجان غربی یکی از دلایل اصلی در مهاجرت فرهیختگان علمی به سمت شهرهایی همچون تهران بوده و همین امر تیشه بر ریشه علم در دانشگاه های استان شده است.

دانشگاه ها برای تولید علم نیازمند ابزار و تجهیزاتی متناسب با تحقیقات نخبگان علمی است که نبود آن ها در آذربایجان غربی یکی از دلایل اصلی در مهاجرت فرهیختگان علمی به سمت شهرهایی همچون تهران بوده و همین امر تیشه بر ریشه علم در دانشگاه های آذربایجان غربی شده است، این جملات بخشی از سخنان پروفسور «رسول خدا بخش» رئیس سابق دانشگاه آزاد ارومیه و نماینده تام الاختیار رئیس دانشگاه آزاد در هیات امنای استان های زنجان، آذربایجان غربی و اردبیل درباره رتبه بندی دانشگاه های استان است که در ادامه پاسخ های وی شرح کاملی از این موضوع را بیان می کند:
چرا دانشگاه های آذربایجان غربی از نظر رتبه بندی همواره در رده های پایین تر از میان جدول قرار دارند؟
این موضوع بدلایل مختلف اتفاق افتاده است، نخستین دلیل قدمت دانشگاه های دیگر همچون دانشگاه های تهران، شیراز، تبریز و مشهد است که سال هاست در زمینه تولید علم و پرورش نیروهای علمی فعالیت می کنند و در طول این سال ها نیز موفق به افزایش اعضای هیئت علمی و نیز تربیت دانشجویان در مقطع تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری شده اند و قابل مقایسه با دانشگاه های آذربایجان غربی که تنها در ارومیه خلاصه می شود، نیست و دانشگاه های شهرستان های استان جز مرکز آن نیز تنها مراکز آموزشی با تعدادی کلاس درس محسوب می شوند که نباید از آن ها انتظار تولید علم و حتی تربیت نیروهای فرهیخته داشت.
در دانشگاه های آذربایجان غربی اعضای هیئت علمی بسیاری کمی جذب شده است و بیشتر تحصیلکرده ها و بورسیه های این دانشگاه ها تمایل به فعالیت در دانشگاه های بزگ کشور از جمله تهران و تبریز دارند، از طرفی آذربایجان غربی زمانی بعنوان منطقه جنگی مطرح بود و دانشگاه های آن نیز به طرق مختلف پشتیبانی از نیروهای جبهه را بر عهده داشتند و از طرفی بمباران در شهرهای آن فکر و تمرکز را از توجه به دانشگاه ها به سمت دفاع تغییر داده بود.
عامل دیگر رتبه بندی ضیف دانشگاه های ارومیه در مقایسه با سایر دانشگاه های کشور بی تجربه بودن مدیران و اعضای هیئت علمی آن ها است زیرا دانشگاه ها و برنامه ریزی برای توسعه کمی و کیفی آن ها باید براساس تجربه، برنامه ریزی بر مبنای اطلاعات و آینده نگری مدیرانشان باشد در حالیکه در دانشگاه های استان نیروهای جوان حضور دارند و تنها توانسته اند دانشگاه را در مقاطع کارشناسی به حد استاندارد برسانند.
امکانات وتجهیزات دانشگاهی را در اینباره تا چه اندازه موثر بوده است؟
بی شک یکی از اصلی ترین دلایل رتبه های پایین دانشگاه های آذربایجان غربی به تجهیزات ضعیف آن ها مربوط می شوند، متاسفانه دانشگاه های ما نتوانسته اند نخبگان خود و تحصیلکرده هایشان را حفظ کنند و اغلب آن ها به تهران که امکانات لازم برای تولید علم و ثروت را دارد، مهاجرت کرده اند، یک مقایسه سرانگشتی نشان می دهد تمامی دانشجوهای بورسیه دانشگاه ارومیه بعد از اتمام تحصیلات به سایر دانشگاه های کشور با عناوین مختلف تصدی مسئولیت و یا واسطه گری مهاجرت کرده اند و مهمترین انگیزه آن ها بهره مندی از امکانات دانشگاه های دیگر بود.
هیچ کس اهمیت ساخت و ساز در مراکز آموزشی را کتمان نمی کند اما جذب اعتبارات برای تجهیزات این چهاردیواری ها نیز بسیار ضروری است تا اساتید جذب شوند و درغیراینصورت یا اساتید باید راضی به ایفاگری نقش معلمی در دانشگاه ها بسنده کنند و یا درصورتیکه خواهان پیشرفت هستند، ارتقای علمی خود را در گرو مهاجرت از ارومیه می دانند.
اما در سخن، مسئولان از جذب اعتبارات برای انجام کارهای تحقیقاتی ابراز رضایت می کنند؟
این اعتبارات یا جذب نمی شود و اگر هم جذب شوند توسط برخی مسئولان دانشگاهی برای هزینه در محل های دیگر و در خوشبینانه ترین حالت برای انجام کارهای تحقیقاتی خودشان است که هم اکنون تمایلی به بیان نام آن ها که ظلم بزرگی برای جامعه علمی استان می کنند، ندارم اما درصورتیکه وزارت علوم خواهان روشن شدن موضوع باشد، آمادگی اعلام اسامی و ارائه مدارک و اسناد واقعی در اینباره را دارم.
زمانیکه تلاشی برای خرید تجهیزات و امکانات مورد نیاز اساتید نمی شود، انتظار پیشرفت و ارتقای رتبه علمی انتظاری واهی است اگر دانشگاه ها تلاشی برای حفظ اساتید خود نداشته باشند و نیازمندهای آنان را در زمینه های تحقیقاتی برآورده نکنند، اساتید هراندازه که فاضل هم باشند بسان نهنگی هستند که روی شن افتاده و توانشان کمتر از یک نوزاد خواهد بود، یک استاد زمانی استاد است که امکانات لازم برای تبدیل دانش فنی را قروت داشته باشد درست مثل نهنگی که زمانی نهنگ است که در دریا باشد.
ارزیابی شما از وضعیت دانشگاه آزاد استان، بعنوان یک مسئول در این بخش چیست؟
دانشگاه آزاد را نباید با دانشگاه دولتی مقایسه کرد زیرا دانشگاه آزاد دارای عمری در حدود 30 سال است و دانشگاه دولتی پدر آن محسوب می شود، دانشگاه آزاد با بودجه 10 هزار تومانی امام خمینی (ره) فعلیت خود را زیرپرچم مدارس و در مقطع دبیرستان آغاز کرد و نقش آموزشی خود را به صورت تک درسی کلید زد و خوشبختانه هم اکنون در وضعیت مناسبی قرار دارد و پیشرفت خوبی داشته است اما با هدف مطلوب و غایی خود فاصله زیادی دارد.
هم اکنون دانشگاه های آزاد آذربایجان غربی شامل ارومیه، مهاباد و خوی توانسته اند امکانات خود را در حد مقطع کارشناسی توسعه دهند و توان آموزشی و امکانتشان برای مقاطع ارشد و دکتری کافی نیست که از امسال سرمایه گذاری در این بخش ها نیز آغاز شده است و باید گفت این دانشگاه در آستانه تولید علم قرار دارد اما تا رسیدن به آن مرحله اندکی زمان لازم است و سعی می شود با تولید علم بخشی از هزینه های شهریه ای از طریق تولید و فروش علم تامین شود.
در حال حاضر چه تعداد دانشجو در دانشگاه های آزاد استان تحصیل دارند و سرانه دانشجو به استاد و فضای آموزشی چگونه است؟
44 هزار نفر دانشجو در دانشگاه های آزاد ارومیه، مهاباد و خوی تحصیل می کنند که سرانه استاد به دانشجو به طور میانگین یک به 30 بوده و سرانه فضای آموزشی نیز یک به 8 مترمربع بوده که در مجموع نزدیک به استانداردها است اما متاسفانه در زمینه جذب هیئت علمی در دانشگاه های آزاد ضعیف عمل شده که یک موضوع سراسری است و براساس برنامه ریزی ها و برای بهبود اوضاع علمی از سال جاری روند جذب سریع تر و سهل تر خواهد شد.
در زمینه چاپ مقالات تخصصی در مجله های ISI وضعیت دانشگاه آزاد رضایت بخش است؟
بله، با توجه به وجود مقاطع ارشد و دکتری که دانشجویان آن ملزم به چاپ مقالات خود در مجله های تخصصی هستند، هم اکنون تمامی دانشگاه های استان در این زمینه از وضعیت مطلوب و پیشرفت مناسبی برخوردارند اما این ارزیابی حاصل مقایسه خود با خود است یعنی ما نسبت به سال های قبل پیشرفت مناسبی را در این زمینه داشتیم ولی در مجموع و در مقایسه با دانشگاه های برتر کشور راضی کننده نیست که در اینباره دانشگاه آزاد شرط پرداخت هزینه های تحقیق را چاپ مقالات محققان و اساتید در مجلات تخصصی در نظر گرفته است.
به نظر شما موفقیت ترین دانشگاه استان کدام است؟
از نظر اعضای هیئت علمی بی شک دانشگاه ارومیه وضعیت مناسبی را دارد و اگر قیاسی صورت پذیرد، مقایسه ای نسبی خواهد بود زیرا کیفیت آموزش دانشگاه ها براساس رشته متفاوت است همانطور که دانشگاه هایی همچون هاروارد و آکسفورد را نیز نمی توان در یک ترازو سنجید.
 
منبع:اروم نیوز
کد خبر: 159

تاریخ خبر:

کلید واژه ها: آذربایجان غربی - پدر - جامعه - دانشگاه آزاد - ساخت و ساز - سرمایه گذاری - کارشناسی - مهاجرت - نخبگان - نوزاد -

آرشیو